Babalık Davası Açmak İçin DNA Testi Zorunlu mu?

Babalık davası, evlilik dışında doğan bir çocuk ile biyolojik baba arasında hukuki soybağının mahkeme kararıyla kurulmasını sağlayan önemli bir aile hukuku davasıdır. Bu davada akıllara gelen ilk sorulardan biri şudur: DNA testi olmadan babalık davası açılabilir mi, yoksa test zorunlu mudur? Cevap, hukuki açıdan oldukça nüanslıdır ve doğru anlaşılması hem davayı açacak olan taraf hem de davalı konumundaki kişi açısından büyük önem taşımaktadır.

Babalık Davası Nedir?

Babalık davası, evlilik dışı doğan çocuk ile baba arasında soybağının kurulmasını sağlayan bir dava türüdür. Türk Medeni Kanunu'nun 301. ve devamı maddelerinde düzenlenen bu dava, çocuğun biyolojik babasının rızası olmaksızın açılabilen tek soybağı kurma yöntemidir. Dava sonucunda mahkemece verilen karar yenilik doğurucu nitelik taşır ve çocuk ile baba arasında geriye etkili olarak soybağı kurulmuş olur.

Davayı açma hakkı anne ve çocuğa aittir. Çocuk küçükse ayırt etme gücüne sahip olmadığından dava, çocuk adına atanan kayyım tarafından yürütülür. Velayet sahibi anne bile küçük çocuğu bu davada temsil edemez; zira kanun koyucu, annenin her zaman çocuğun yararına hareket etmeyebileceği ilkesinden hareket etmiştir.

DNA Testi Zorunlu mu? Kısa Cevap

Teknik olarak dava açmak için DNA testi zorunlu değildir; dava her zaman açılabilir. Ancak uygulamada mahkemeler, babalığın tespiti için neredeyse her zaman DNA testi yaptırmaktadır. Babalık davası gibi soybağı hukukunu ilgilendiren davalarda doğru sicil oluşturulması için sunulan delillerle yetinilmeyip, doğru kimliklendirme ancak DNA testi yapılmasıyla mümkündür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da 04.10.2023 tarihli kararında bu hususa açıkça dikkat çekmiştir.

Öte yandan her ne kadar zorunlu olmasa da ilişkinin varlığının başka yolla ispat edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda, davacıların talebi ile veya mahkemenin kendi talebi ile DNA testine başvurulmaktadır.

Mahkeme DNA Testini Kendiliğinden Yaptırabilir mi?

Evet. Babalık davaları kamu düzenini ilgilendiren davalar olduğundan kendiliğinden araştırma ilkesi geçerlidir. Bu tür davalarda hakim tarafların getirdiği belgelerle sınırlı kalmaz; gerektiğinde kendisi de delil toplar. Bu sebeple DNA testi yapılması konusunda bir talep olmasa bile hakim, gerekli gördüğünde test yapılmasına karar verebilir.

DNA Testinden Kaçınılırsa Ne Olur?

Taraflardan biri DNA testine rıza göstermezse süreç durmaz. HMK'nın 292. maddesine göre, uyuşmazlığın çözümü bakımından zorunlu ve bilimsel verilere uygun olmak, ayrıca sağlık yönünden bir tehlike oluşturmamak şartıyla herkes, soybağının tespiti amacıyla vücudundan kan veya doku alınmasına katlanmak zorundadır.

Haklı bir sebep olmaksızın bu zorunluluğa uyulmaması halinde hakim, incelemenin zor kullanılarak yapılmasına karar verir.

Yani zorla DNA testi hukuken mümkündür. Buna ek olarak mahkeme, rıza göstermeyen tarafın bu tutumunu aleyhine bir karine olarak da değerlendirebilir.

DNA Testi Nerede ve Nasıl Yapılır?

DNA testinin mahkeme tarafından talep edilmesi halinde test Adli Tıp Kurumu'nda yapılır ve ücreti devlet tarafından karşılanmaktadır. Kişilerin kendi isteği üzerine özel laboratuvarlarda yaptırdığı testlerde ücret talep eden kişi tarafından ödenir.

Yargıtay, DNA testi sürecinde usule ilişkin de önemli koşullar aramaktadır. Baba olduğu iddia edilen kişi ile çocuktan alınacak örneklerin aynı anda ve birlikte DNA örneği vermek üzere sevk edilmesi ve Adli Tıp Kurumundan bu şekilde rapor alınması gereklidir. Bu usule uyulmaması halinde karar istinaf veya temyizde bozulabilmektedir.

Özel laboratuvarda yaptırılan testin mahkemede delil olarak kullanılabilmesi için ise testin doğru bir şekilde gerçekleştirilmiş olması, tarafsız ve güvenilir bir laboratuvar tarafından Sağlık Bakanlığı'nca ruhsatlandırılmış bir kuruluşta yapılmış olması ve tarafların rızasının alınmış olması gerekmektedir.

DNA Testi Olmadan Dava Kazanılabilir mi?

Teorik olarak mümkündür; ancak son derece güçtür. Babalık davasında yalnızca tanık beyanına dayalı olarak hüküm kurulması mümkün olamamaktadır. Böyle bir hükmün bir şekilde kurulmuş olması halinde istinaf ve temyiz incelemesi sonucunda bozulması son derece mümkündür.

Bu nedenle pratikte DNA testi, babalık davalarının neredeyse vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Mahkemeler, salt tanık beyanı veya mesajlaşma ekran görüntüsü gibi dolaylı delillerle yetinmeyip bilimsel kesinlik sağlayan genetik analizi esas almaktadır.

Babalık Davasının Diğer Hukuki Sonuçları

Babalık davası sırf soybağı kurmakla sınırlı değildir. Davanın kabulü halinde çocuk babanın nüfus kütüğüne kaydedilir. Bunun yanında dava sonucunda babalığa hükmedilirse, çocuk için iştirak nafakası talep edilebilir; çocuk babanın nüfus kütüğüne kaydedilir ve miras hakkı da doğar.

Anne açısından ise gebelik ve doğum giderleri ile doğum öncesi ve sonrası altı haftalık geçim giderleri talep edilebilir. Çocuk ölü doğmuş olsa dahi anne bu kalemler için talepte bulunabilir.

Yasal Uyarı: Bu makalede yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. İçerikte hatalı, eksik ya da güncellenmemiş kısımlar bulunabilir. Hukuki süreçlerde karar vermeden önce mutlaka bir avukattan profesyonel destek almanızı tavsiye ederiz.

Kartal'da Babalık Davası ve Soybağı Uyuşmazlıklarında Hukuki Destek

Babalık davaları, hem hukuki hem de duygusal açıdan hassas ve karmaşık süreçlerdir. Babalık davası ve sonucunda oluşacak yeni hukuki durumlar, deneyimsiz bir süreç yönetiminde telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.

Akdemir Hukuk Bürosu olarak Kartal/Soğanlık Mahallesi'ndeki ofisimizden Kartal'ın Cevizli, Karlıktepe, Orhantepe, Yakacık, Petroliş, Yeşilbağlar, Uğur Mumcu, Kordonboyu ve çevre mahallelerinden gelen müvekkillerimize aile hukuku alanında kapsamlı hizmet sunmaktayız.

Maltepe ve Pendik'ten de büromuza başvurabilirsiniz. Kartal Metro İstasyonu'na, Kartal Adliyesi'ne ve E-5 Karayolu'na yakın konumumuzla ulaşım oldukça kolaydır. 

Akdemir Hukuk Bürosu

Babalık davaları için detaylı bilgi almak ve hukuki danışmanlık için Akdemir Hukuk Bürosu'nu ziyaret edebilir veya 0 505 589 86 36 numaralı telefondan Avukat Muhammet Akdemir ile iletişime geçebilirsiniz.

Avukat Muhammet Akdemir Kimdir?